Αγωνίζησθε δια την πίστιν

Ιούδ.α:3 Αγαπητοί, επειδή καταβάλλω πάσαν σπουδήν να σας γράψω περί της κοινής σωτηρίας, έλαβον ανάγκην να σας γράψω, προτρέπων εις το να αγωνίζησθε δια την πίστιν, ήτις άπαξ παρεδόθη εις τους αγίους.

Παρασκευή, 7 Οκτωβρίου 2016

Ελέφαντας της Τήλου : Ενα εξαφανισμένο πλέον είδος

Στο μουσείο Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο κτίριο της Σχολής Θετικών Επιστημών στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, εκτίθεται τρισδιάστατο μοντέλο του "νάνου" ελέφαντα της Τήλου (Elephas tiliensis), του τελευταίου ελέφαντα της Ευρώπης.

Οι μελετητές κατάφεραν να συγκεντρώσουν δείγματα, να τα αντιγράψουν με αξονικούς τομογράφους και λέιζερ σκάνερ, να τα μετατρέψουν σε τρισδιάστατα μοντέλα, υπολογίζοντας τις σωστές διαστάσεις και έπειτα να τα τυπώσουν σε εκτυπωτές 3D. 

«Πρόκειται για μια καινοτόμο, σύγχρονη μεθοδολογία που μας επέτρεψε να πλησιάσουμε μια ιδανική μορφή του ελέφαντα της Τήλου και για πρώτη φορά να έχουμε έναν συναρμολογημένο τρισδιάστατο σκελετό, τον οποίο έχουμε στήσει», σύμφωνα με τον διευθυντή του μουσείου.

Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να δει από κοντά ένα εξαφανισμένο, πλέον, είδος σε τρισδιάστατη μορφή, αλλά και να πληροφορηθεί για τη μεθοδολογία των ανασκαφών, το πρωτότυπο υλικό από τις ανασκαφές, αλλά και να συγκρίνει την παλιά μεθοδολογία κατασκευής αντιγράφων των απολιθωμάτων με τη σύγχρονη μεθοδολογία που επιτρέπει κατασκευή κατοπτρικών δειγμάτων εκτύπωση υπό κλίμακα.

Το πανεπιστήμιο κάνει ανασκαφές στην Τήλο από το 1971 μέχρι σήμερα σε ένα σπήλαιο, το Χαρκαδιό, που ανακαλύφθηκε από τον καθηγητή Νικόλαο Συμεωνίδη. Αυτό το σπήλαιο φιλοξενεί ένα πλούσιο υλικό σχετικά με τους ελέφαντες. 

Όπως αναφέρεται μάλιστα σε σχετική εργασία, «το νέο είδος είναι γεωγραφικό, έζησε πλήρως απομονωμένο από κάθε άλλο ενδημικό ελέφαντα της Μεσογείου, είναι αρκετά πιο μεγαλόσωμο από τα μικρότερα είδη της Σικελίας και της Κύπρου, ενώ σύμφωνα με την μορφολογική μελέτη έχουν αποκαλυφθεί πολυάριθμα στοιχεία που αφορούν στο μετακρανιακό υλικό κι επιτρέπουν την περιγραφή ενός πολύ ευκίνητου ζώου, καλά προσαρμοσμένου στο νησιωτικό περιβάλλον, με πολύ καλές δυνατότητες κίνησης στο τραχύ έδαφος. Εξαφανίστηκε στην Τήλο πριν από 3.500 χρόνια.

Η εξαφάνιση του Elephas tiliensis είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων περιβαλλοντικής πίεσης, που προκλήθηκε από τις κλιματικές αλλαγές, τη μείωση της έκτασης του νησιού εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας αλλά και της ηφαιστειότητας στην ευρύτερη περιοχή.

Ο ελέφαντας της Τήλου υπολογίζεται ότι έφτανε περίπου το 1,5 μέτρο ζύγιζε περίπου 500 με 600 κιλά και είχε χρόνο ζωής που μάλλον ξεπερνούσε τα 40 με 50 χρόνια. 

Το μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας, ένα από τα πολλά μουσεία του Πανεπιστημίου Αθηνών ανήκει και στεγάζεται στο τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος. Διαθέτει πλούσιες συλλογές σπονδυλωτών και ασπόνδυλων ζώων, φυτικών απολιθωμάτων και άλλων παλαιοντολογικών ευρημάτων και γεωλογικών δειγμάτων, από τη χώρα μας και το εξωτερικό, οι οποίες διαρκώς εμπλουτίζονται. 

Διεξάγει επιστημονικές έρευνες καθώς και ανασκαφές σε όλη την επικράτεια. Είναι ανοικτό τι καθημερινές σε ημερήσια βάση για τα σχολεία και το κοινό με οργανωμένες επιστημονικές ενημερώσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τα σχολεία.

Το μουσείο συντηρείται με τα δικά του έσοδα από τα εισιτήρια των εκθέσεών του, ενώ αντιμετωπίζει έλλειψη προσωπικού.

Η έκθεση είναι ανοιχτή για το κοινό τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου από τις 9 το πρωί μέχρι τις 13.30 μετά το μεσημέρι και θα διαρκέσει μέχρι και τις αρχές του 2017.