Αποκ.γ:10 ὅτι ἐτήρησας τὸν λόγον τῆς ὑπομονῆς μου, κἀγώ
σε τηρήσω ἐκ τῆς ὥρας τοῦ πειρασμοῦ τῆς μελλούσης ἔρχεσθαι ἐπὶ τῆς οἰκουμένης ὅλης
πειράσαι τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς.
«Πιθανώς το πιο πολυσυζητημένο
εδάφιο σε όλη τη συζήτηση για τον καιρό της αρπαγής της Εκκλησίας είναι το Αποκ.γ:10»,
Το βασικό ζήτημα στη συζήτηση μεταξύ των προθλιψιακών και των μεταθλιψιακών είναι η χρονική δύναμη του «τηρήσω ἐκ».
Οι μεταθλιψιακοί πιστεύουν ότι
αυτό αναφέρεται σε μια μεταθλιψιακή εμφάνιση των αγίων:
«Όπως είναι, το ἐκ δίνει όλη την
έμφαση, σε αυτό το εδάφιο του τέλους, στην νικηφόρα έκβαση της φύλαξης».
Βασίζουν το επιχείρημά τους εδώ, για
μια μεταθλιψιακή αρπαγή, ξεκάθαρα στη γραμματική, λέγοντας, μεταξύ άλλων:
(1) «Ουσιαστικά, το ἐκ, μια
πρόθεση κίνησης που αφορά τη σκέψη ή τη φυσική κατεύθυνση, σημαίνει έξω από
μέσα»
(2) «η πρόθεση ἐκ εμφανίζεται στα
γραπτά του Ιωάννη περίπου 336 φορές, πολύ πιο συχνά από ό,τι στα γραπτά
οποιουδήποτε άλλου συγγραφέα της Καινής Διαθήκης.
Δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση
όπου η πρωταρχική σκέψη της εμφάνισης, ή της προέλευσης, να μην μπορεί να
ταιριάξει στη σκέψη του πλαισίου».
Μια τέτοια επιχειρηματολογία,
ωστόσο, αν και εντυπωσιακή με την πρώτη ματιά, είναι στην πραγματικότητα τόσο
πολύ απλοϊκή γιατί βλέπει με παρωπίδες.
Πρώτον, είναι πολύ απλοϊκό να
υποστηρίζουν ότι στα γραπτά του Ιωάννη η πρωταρχική σκέψη της εμφάνισης ή της
προέλευσης ταιριάζει καλύτερα σε κάθε περίπτωση του ἐκ.
Αν και σίγουρα θα παραδεχτούμε
ότι το ἐκ έχει κανονικά τη δύναμη της προέλευσης ή της εμφάνισης, το να
προτείνουμε ότι αυτή είναι η κύρια ιδέα σε κάθε περίπτωση του Ιωάννη είναι
υπερβολή.
Σημειώστε, για παράδειγμα:
Ιωάν.θ:24 Ἐφώνησαν οὖν
τὸν ἄνθρωπον ἐκ δευτέρου ὃς ἦν τυφλὸς καὶ εἶπαν αὐτῷ· δός δόξαν τῷ θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν
ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτωλός ἐστιν.
Αποκ.γ:9 ἰδοὺ δίδω ἐκ τῆς
συναγωγῆς τοῦ Σατανᾶ τῶν λεγόντων ἑαυτοὺς Ἰουδαίους εἶναι, καὶ οὐκ εἰσὶν ἀλλὰ
ψεύδονται. ἰδοὺ ποιήσω αὐτοὺς ἵνα ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιον τῶν ποδῶν
σου καὶ γνῶσιν ὅτι ἐγὼ ἠγάπησα σε.
Αναλύουν την Ιωάννεια χρήση του ἐκ
για να δηλώσει:
[1] τόπο ή θέση,
[2] διαχωρισμό,
[3] προέλευση,
[4] υλικό ή μάζα από την οποία
φτιάχνεται ή προέρχεται κάτι,
[5] αιτία, περίσταση ή όργανο,
[6] τη μερική χρήση και
[7] χρόνο.
Σημείωση: Θα πρέπει να
επισημανθεί, ωστόσο, ότι αν και είναι πολύ απλοϊκοί σε αυτό το πρώτο
επιχείρημα, ακόμα κι αν ήταν απολύτως σωστοί, το επιχείρημα είναι εντελώς εκτός
θέματος και, στην πραγματικότητα, άσχετο με την ερμηνεία του Αποκ.γ:10.
Δεύτερον, είναι μια περίπτωση
σημασιολογικής μυωπίας στο ότι εστιάζοντας μόνο στη χρήση του ἐκ, παραβλέπουν
τη συνδυασμένη δύναμη ολόκληρης της κατασκευής.
Ισχυρίζονται ότι το ἐκ είναι
ουσιαστικά «μια πρόθεση κίνησης». Αν και αυτό ισχύει γενικά, εάν το ἐκ
σχετίζεται με ένα ουσιαστικό ή διέπεται από ένα ρήμα μη κίνησης (όπως τηρέω),
δεν θα υπονοεί απαραίτητα κίνηση.
Κατ' αναλογία, αυτό μπορεί να
φανεί με το «εἰς» – το κατευθυντικό αντίθετο του «ἐκ».
Το «εἰς» έχει γενικά την έννοια
της κίνησης προς τα έξω. Ωστόσο, όταν χρησιμοποιείται με ένα στατικό ρήμα, όπως
τηρέω, κάθημαι, εἰμι κ.λπ., η ιδέα της κίνησης αναιρείται από τη στατική φύση
του ρήματος [για παράδειγμα, «τηρέω εἰς» στις Πράξ.κε:4, «κάθημαι εἰς»
Μάρκ.ιγ:3 και «εἰμι εἰς» Ιωάν.α:18.
Το γεγονός, λοιπόν, ότι το
«τηρέω», αντί για ρήμα κίνησης όπως το «σῴζω», χρησιμοποιείται με «ἐκ» στην
Αποκ.γ:10 συνηγορεί κατά της θέσης τους σε αυτό το κείμενο.
Για παράδειγμα, το ιδίωμά μας «Να
φυλάσσεται μακριά από τα παιδιά» έχει ακριβώς την ίδια ισχύ με το «τηρέω ἐκ».
Ωστόσο, όταν αυτές οι οδηγίες
είναι τυπωμένες σε ένα μπουκάλι φάρμακο, ο γονέας αναγνωρίζει ότι δεν πρέπει να
αφήσει το φάρμακο να φτάσει στα παιδιά.
Δηλαδή, ο γονιός πρέπει να το
κρατήσει σε μια θέση που είναι απρόσιτη. Εάν η φιάλη του φαρμάκου έγραφε,
«Πάρτε το μακριά από τα παιδιά», ο υπαινιγμός θα ήταν εντελώς διαφορετικός
(δηλαδή, η φιάλη ήταν ήδη προσβάσιμη στα παιδιά).
Συνοψίζοντας, η μεταθλιψιακή θέση
στην Αποκ.γ:10, όπως διατυπώνεται από κάποιους, φαίνεται απίθανη επειδή:
1. προϋποθέτει
μια απλοϊκή (και ετυμολογική) δύναμη για την πρόθεση ἐκ,
2. δεν
λαμβάνει υπόψη τη δύναμη της συνολικής κατασκευής του ρήματος + την πρόθεση.
Για να διδάξει ο Ιωάννης μια
μεταθλιψιακή αρπαγή σε αυτό το εδάφιο, θα έπρεπε να αλλάξει ένα από τα δύο
στοιχεία:
· είτε το ρήμα (από στατικό σε ρήμα κίνησης όπως σῴζω
ή λαμβάνω)
· είτε την πρόθεση (από ἐκ σε διά [+ γενική] ή ἐν).
Συμπέρασμα
Επομένως, αυτό δείχνει μια
προθλιψιακή αρπαγή πέρα από κάθε αμφιβολία;
Φυσικά και όχι.
Πρώτον, το Ιωάν.ιζ:15 (ο μόνος
ακριβής γραμματικός-λεξιλογικός παραλληλισμός με την Αποκ.γ:10) πρέπει να το παλέψουμε
(κάτι που έχει γίνει αρκετά καλά στη βιβλιογραφία).
Και το γεγονός ότι δεν υπάρχουν
άλλοι ακριβείς παραλληλισμοί στα βιβλικά ελληνικά δεν αποτελεί παρά ένα
σιδερένιο επιχείρημα.
Δεύτερον, το αν η «ώρα του πειρασμού»
αναφέρεται στον πραγματικό χρόνο της Θλίψης (αν και πιθανό) πρέπει να
εξακριβωθεί πέρα από κάθε αμφιβολία.
Επιπλέον, δεν έχουμε ασχοληθεί
πολύ με τα συμφραζόμενα (συμπεριλαμβανομένου του παραλληλισμού με το «Επειδή
εφύλαξας τον λόγον»).
Ωστόσο, το βασικό σημείο αυτού
του σύντομου δοκιμίου είναι να δείξει ότι η υπερβολικά εύκολη προσπάθεια
επίλυσης αυτού του αινίγματος με βάση τη γραμματική είναι ανεπαρκής.
Τουλάχιστον, το γραμματικό
επιχείρημα, δεν είναι με το μέρος της μεταθλιψιακής θεωρίας.
