Ματθαίος κδ (7)

 

Η σημασία της σύνεσης και της πίστης κδ:45 - κε:30

Ο Ιησούς συνέχισε να καθοδηγεί τους μαθητές Του, αλλά τώρα τονίζει την σημασία της σύνεσης και της πίστης, καθώς τους προετοίμαζε για την επιστροφή Του. Υπάρχουν τρεις παραβολές σε αυτό το τμήμα. Όλες αναφέρονται σε δύο τύπους μαθητών, τους πιστούς και τους άπιστους.

 

Η παραβολή των δύο δούλων κδ:45-51 (Λουκ.ιβ:42-48)

Αυτή η παραβολή απεικονίζει τις δύο στάσεις που οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της Θλίψης θα έχουν σχετικά με την επιστροφή του Ιησού.

 

Ματθ.κδ:45-47 Τις λοιπόν είναι ο πιστός και φρόνιμος δούλος, τον οποίον ο κύριος αυτού κατέστησεν επί των υπηρετών αυτού, διά να δίδη εις αυτούς την τροφήν εν καιρώ; Μακάριος ο δούλος εκείνος, τον οποίον όταν έλθη ο κύριος αυτού θέλει ευρεί πράττοντα ούτως. Αληθώς σας λέγω ότι θέλει καταστήσει αυτόν επί πάντων των υπαρχόντων αυτού.

Οι δούλοι είναι μαθητές του Ιησού, στους οποίους έχει αναθέσει την ευθύνη της διαχείρισης των υποθέσεων Του κατά την διάρκεια της απουσίας Του από την γη. Μερικοί υπηρέτες θα είναι «πιστοί και φρόνιμοι» (συνετοί, ζ:24, ι:16). Θα εκτελέσουν το θέλημα του Θεού για αυτούς, συμπεριλαμβανομένης της σίτισης του κόσμου με το Ευαγγέλιο, το οποίο απεικονίζεται με την διανομή τροφής στην παραβολή. Όταν ο Ιησούς επιστρέψει, αυτοί οι πιστοί υπηρέτες θα είναι «μακάριοι» (δηλαδή, τα αντικείμενα της εύνοιας του Θεού που κατά συνέπεια είναι ευτυχισμένα, πρβλ. ε:3). Επιπλέον, ο Ιησούς θα τους προωθήσει σε θέσεις μεγαλύτερης ευθύνης στο Βασίλειο που θα εγκαθιδρύσει.

Η ανταμοιβή της πίστης είναι να μας εμπιστευθούν υψηλότερες ευθύνες (κε:21, 23,  Λουκ.ις:10^α). Δεδομένου ότι η παραβολή ασχολείται με την «Παρούσια», οι λέξεις ισχύουν για υψηλότερες δραστηριότητες στον αιώνα που έρχεται.

 

Ματθ.κδ:48-51 Εάν δε είπη ο κακός εκείνος δούλος εν τη καρδία αυτού, Βραδύνει να έλθη ο κύριός μου, και αρχίση να δέρη τους συνδούλους, να τρώγη δε και να πίνη μετά των μεθυόντων, θέλει ελθεί ο κύριος του δούλου εκείνου καθ' ην ημέραν δεν προσμένει και καθ' ην ώραν δεν εξεύρει, και θέλει αποχωρίσει αυτόν, και το μέρος αυτού θέλει θέσει μετά των υποκριτών· εκεί θέλει είσθαι ο κλαυθμός και ο τριγμός των οδόντων.

Κάποιοι μαθητές μπορεί να συμπεράνουν ότι η καθυστέρηση του Ιησού υποδηλώνει αναβολή του ερχομού Του. Αυτό το συμπέρασμα μπορεί να οδηγήσει σε κακομεταχείριση των αδελφών τους, σε γλέντια και ξεφαντώματα. Η επιστροφή του Ιησού θα εκπλήξει τέτοιους μαθητές που δεν θα είναι έτοιμοι. Η μοίρα τέτοιων άπιστων και απερίσκεπτων υπηρετών θα είναι τραγική. Ο Ιησούς θα τους «αποχωρίσει» «και το μέρος αυτών θέλει θέσει μετά των υποκριτών», εκείνους που ο Ιησούς προέβλεψε ότι θα βιώσουν την πιο σοβαρή κρίση και απόρριψη του Θεού (ς:2,5,16, ις:3, κγ:13-29).  Επιπλέον, θα πάνε τελικά στην κόλαση.

Σταθερά, σε όλο τον Ματθαίο, αυτή η φράση [κλαυθμός και τριγμός των οδόντων] αναφέρεται στην τιμωρία εκείνων που κρίνονται πριν από την εγκαθίδρυση της Χιλιετούς Βασιλείας (Ματθ.η:12, ιγ:42,50, κβ:13, κε:30).

Αυτοί οι άπιστοι υπηρέτες πρέπει να είναι μαθητές του Ιησού κατά την διάρκεια της Θλίψης που δεν είναι γνήσιοι πιστοί. Θα υπάρξουν άνθρωποι που θα ισχυρίζονται ότι είναι οπαδοί του Ιησού στην Θλίψη, αλλά που δεν θα Τον έχουν εμπιστευτεί για σωτηρία. Υπήρχαν πολλοί τέτοιοι στην εποχή του Ιησού, και υπάρχουν πολλοί σήμερα.

Σε αυτή την παραβολή ο καλός υπηρέτης ήταν και φρόνιμος και πιστός (εδ.45). Ο Ιησούς έδωσε στη συνέχεια την παραβολή των 10 παρθένων για να δείξει την σύνεση, και στη συνέχεια την παραβολή των ταλάντων για να τονίσει την πίστη.

Αυτό το μέρος της επί του όρους ομιλίας [δηλαδή, το κεφ.κε] πηγαίνει πέρα από την ερώτηση για σημεία, των μαθητών (κδ:3) και παρουσιάζει την επιστροφή του Κυρίου μας σε τρεις πτυχές:

(1)  Δοκιμασία ομολογίας, εδ.1-13

(2)  Δοκιμασία υπηρεσίας, εδ.14-30

(3)  Δοκιμασία μεμονωμένων εθνικών, εδ.31-46

 

Η παραβολή των δέκα παρθένων κε:1-13

 

Αυτή η παραβολή βοηθά τους μαθητές να καταλάβουν τι σημαίνει να περιμένουν με σύνεση την επιστροφή του Βασιλιά.

Το θέμα είναι ότι η ετοιμότητα, όποια μορφή κι αν παίρνει, δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει την τελευταία στιγμή. Χρειάζεται χρόνο και αν αυτό έχει γίνει, ο σοφός μαθητής μπορεί να κοιμηθεί ασφαλής γνωρίζοντας ότι όλα είναι έτοιμα.

Αυτή η παραβολή έχει γίνει κατανοητή σαν να διδάσκει την θεωρία της μερικής αρπαγής. Η θεωρία της μερικής αρπαγής λέει ότι μόνο εκείνοι οι πιστοί που είναι προετοιμασμένοι (δηλαδή, που περιμένουν το κάλεσμα του Κυρίου και είναι έτοιμοι για αυτό) θα αρπαχτούν. Οι άλλοι πιστοί θα μείνουν πίσω. Η εξήγηση της παραβολής που ακολουθεί θα δείξει ότι αυτή δεν είναι σωστή ερμηνεία.

 

Ματθ.κε:1 Τότε θέλει ομοιωθή η βασιλεία των ουρανών με δέκα παρθένους, αίτινες λαβούσαι τας λαμπάδας αυτών εξήλθον εις απάντησιν του νυμφίου.

Το εισαγωγικό «τότε» συνδέει αυτή την παραβολή με το θέμα της προηγούμενης διδασκαλίας, δηλαδή την Δεύτερη Έλευση του Υιού του Ανθρώπου. Το ξεκίνημα της «Βασιλείας των ουρανών» είναι εν προκειμένω. Θα είναι παρόμοιο με αυτό που περιγράφει η ακόλουθη ιστορία.

Ο Ιησούς επέλεξε πιθανώς «10 παρθένες» για την παραβολή Του, επειδή ένας τέτοιος αριθμός ήταν συνηθισμένος για τους γάμους της εποχής Του. Ο αριθμός πιθανώς δεν έχει συμβολική σημασία. Ομοίως ότι οι γυναίκες ήταν «παρθένες» (α:23), κατά πάσα πιθανότητα δεν έχει άλλη σημασία από το ότι ήταν νεαρές κοπέλες που ήταν φιλενάδες της νύφης και του γαμπρού. Η παρθενιά τους δεν είναι κάποιος παράγοντας στην παραβολή. Οι «λαμπάδες» θα μπορούσαν να είναι είτε πυρσοί είτε, πιθανώς, μικρότεροι λύχνοι με φυτίλια (βλέπε εδ.7). «εἰς ὑπάντησιν» υποδηλώνει ένα επίσημο καλωσόρισμα ενός σημαντικού επισκέπτη.

Οι περισσότεροι που πιστεύουν στην Αρπαγή πριν από την θλίψη, βλέπουν αυτές τις παρθένες σαν εκπροσώπους των Εβραίων κατά τη διάρκεια της Θλίψης.

Ωστόσο, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι αντιπροσωπεύουν τους Χριστιανούς της εποχής μας. Τα επιχειρήματα υπέρ της δεύτερης άποψης είναι, κατά κύριο λόγο, αυτό που το απόσπασμα δεν περιέχει, όπως: ο τίτλος «Υιός του ανθρώπου», η φράση «χρόνους και καιρούς», και αναφορές στην Παλαιά Διαθήκη. Ωστόσο, επιχειρήματα σιωπής δεν είναι ποτέ ισχυρά, και δεν είναι πειστικά εδώ.

Η καλύτερη εξήγηση είναι ότι αυτή η παραβολή ασχολείται με την ίδια περίοδο και τους ίδιους ανθρώπους με την αμέσως προηγούμενη και τις επόμενες παραβολές. Οι δέκα παρθένες αντιπροσωπεύουν Εβραίους μαθητές στην Θλίψη που περιμένουν τον ερχομό του Βασιλιά. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η αρχή της επαγρύπνησης που διδάσκει αυτή η παραβολή δεν ισχύει για τους χριστιανούς μαθητές που περιμένουν την επιστροφή του Κυρίου στην Αρπαγή. Μια άλλη πιθανή ερμηνεία είναι ότι μιλώντας για την Βασιλεία των ουρανών, ο Ιησούς εννοούσε την παρούσα μορφή της Βασιλείας, δηλαδή, την εποχή μεταξύ των δύο ελεύσεων, όπως στο κεφ.ιγ. Σε αυτή την περίπτωση, οι σοφές παρθένες αντιπροσωπεύουν τους πιστούς και οι μωρές τους απερίσκεπτους άπιστους.

Μερικές βασικές πληροφορίες σχετικά με τους γάμους στην αρχαία Εγγύς Ανατολή είναι χρήσιμες για την κατανόηση αυτής της παραβολής:

1.    Οι γονείς κανόνιζαν τον γάμο με την συγκατάθεση της νύφης και του γαμπρού.

2.    Το ζευγάρι περνούσε μια περίοδο αρραβώνων πολλών μηνών.

3.    Την ημέρα του γάμου ο γαμπρός πήγαινε στο σπίτι της νύφης για να διεκδικήσει τη νύφη του από τους γονείς της. Οι φίλοι του θα τον συνόδευαν.

4.    Η τελετή του γάμου γινόταν στο σπίτι της νύφης.

5.    Το βράδυ της ημέρας του γάμου, ο γαμπρός έπαιρνε την νύφη του σπίτι. Αυτό περιλάμβανε μια νυχτερινή πομπή στους δρόμους. Οι περισσότεροι γάμοι στις μέρες του Ιησού έγιναν τη νύχτα.

6.    Η νύφη και ο γαμπρός θα ολοκληρώσουν τον γάμο τους στο σπίτι του γαμπρού τη νύχτα της γαμήλιας τελετής.

7.    Γινόταν συμπόσιο που διαρκούσε συχνά μέχρι επτά ημέρες. Αυτό συχνά γινόταν στο σπίτι του γαμπρού.

Η σκηνή σε αυτή την παραβολή είναι τη νύχτα, όταν οι φίλοι της νύφης περιμένουν να καλωσορίσουν το ζευγάρι, και να εισέλθουν στο σπίτι του γαμπρού, όπου το συμπόσιο θα ξεκινήσει σύντομα. Και οι δέκα παρθένες ήξεραν ότι η εμφάνιση του γαμπρού θα ήταν σύντομα.

 

Ματθ.κε:2-5 Πέντε δε εξ αυτών ήσαν φρόνιμοι και πέντε μωραί. Αίτινες μωραί, λαβούσαι τας λαμπάδας αυτών, δεν έλαβον μεθ' εαυτών έλαιον· αι φρόνιμοι όμως έλαβον έλαιον εν τοις αγγείοις αυτών μετά των λαμπάδων αυτών. Και επειδή ο νυμφίος εβράδυνεν, ενύσταξαν πάσαι και εκοιμώντο.

Οι «πέντε φρόνιμες (ζ:24, ι:16, κδ:45) παρθένες» αντιπροσωπεύουν Εβραίους μαθητές που όχι μόνο περίμεναν την άφιξη του Ιησού αλλά και προετοιμάστηκαν γι' αυτήν (γ:2: δ:17). Οι πέντε μωρές παρθένες Τον περίμεναν, αλλά δεν προετοιμάστηκαν γι’ αυτό. Η προετοιμασία είναι αυτό που χώριζε τις φρόνιμες από τις μωρές.

Ίσως η πνευματική τους κατάσταση να είναι ανάλογη με τους Εβραίους κατά την πρώτη έλευση του Κυρίου. Με μάτια μόνο για τα φυσικά οφέλη της Βασιλείας, οι ανόητοι Εβραίοι απέτυχαν να προετοιμαστούν πνευματικά για τον ερχομό Του.

Και οι δύο ομάδες των νεαρών γυναικών αποκοιμήθηκαν.

Πολλοί κήρυκες έχουν δει  να συμβαίνει αυτό, την ώρα του κηρύγματος.

Η καθυστέρηση αντιστοιχεί στον χρόνο που προηγείται της εμφάνισής Του. Ο Ιησούς δεν επαίνεσε ούτε κατηγόρησε τις παρθένες για τον ύπνο. Μόνο οι σοφές παρθένες «πήραν λάδι» μαζί τους (εδ.4).

Οι μωρές προφανώς άναψαν τις δάδες ή τα φυτίλια τους, αλλά χωρίς λάδι ή με λίγο λάδι, δεν κράτησαν για πολύ.

Μερικοί πιστεύουν ότι ο συμβολισμός του λαδιού είναι σημαντικός, επειδή αντιπροσωπεύει συχνά το Άγιο Πνεύμα στην Γραφή (Α’ Σαμ.ις:13).

Αν είναι έτσι, εκείνες με το λάδι μπορεί να είναι πιστοί, και εκείνες χωρίς λάδι, άπιστοι.

 

Ματθ.κε:6-9 Εν τω μέσω δε της νυκτός έγεινε κραυγή· Ιδού, ο νυμφίος έρχεται, εξέλθετε εις απάντησιν αυτού. Τότε εσηκώθησαν πάσαι αι παρθένοι εκείναι και ητοίμασαν τας λαμπάδας αυτών. Και αι μωραί είπον προς τας φρονίμους· Δότε εις ημάς εκ του ελαίου σας, διότι αι λαμπάδες ημών σβύνονται. Απεκρίθησαν δε αι φρόνιμοι, λέγουσαι· Μήποτε δεν αρκέση εις ημάς και εις εσάς· όθεν υπάγετε κάλλιον προς τους πωλούντας και αγοράσατε εις εαυτάς.

Η «κραυγή στα μεσάνυχτα» είναι μια ανακοίνωση ότι ο γαμπρός έρχεται.

«Μεσάνυχτα», έχει πιθανώς σημασία, δεδομένου ότι είναι συχνά η ώρα της κρίσης στην Γραφή (Έξοδ.ια:4).

Όταν κάποιος ανακοίνωσε την άφιξη του γαμπρού, οι «παρθένες» όλες ξύπνησαν και «ητοίμασαν τας λαμπάδας αυτών».

Ωστόσο, οι λαμπάδες των μωρών σύντομα άρχισαν να σβύνονται (ενεστώτας χρόνος). Οι προετοιμασίες των φρόνιμων παρθένων δεν έκαναν καλό στις μωρές. Ο χρόνος για την προετοιμασία είχε περάσει.

Αν και ο Ιησούς δεν αναφέρθηκε σ’ αυτό, η νύφη στην παραβολή είναι η εκκλησία, η νύφη του Χριστού (Β’ Κορ.ια:2).

Η εκκλησία θα είναι στον ουρανό με τον Ιησού, κατά τη διάρκεια της Θλίψης, έχοντας πάει εκεί στην Αρπαγή (Α’ Θες.δ:13-17).

Οι Χριστιανοί θα επιστρέψουν στην γη με τον Ιησού κατά την Δεύτερη Έλευση Του, και προφανώς θα έχουν κάποιο ρόλο στην κρίση που θα ξεκινήσει (εδ.31-46, πρβλ. Α’ Κορ.ς:2).

Ματθ.κε:10-12 Ενώ δε απήρχοντο διά να αγοράσωσιν, ήλθεν ο νυμφίος και αι έτοιμοι εισήλθον μετ' αυτού εις τους γάμους, και εκλείσθη η θύρα. Ύστερον δε έρχονται και αι λοιπαί παρθένοι, λέγουσαι· Κύριε, Κύριε, άνοιξον εις ημάς. Ο δε αποκριθείς είπεν· Αληθώς σας λέγω, δεν σας γνωρίζω.

Λίγο μετά την ανακοίνωση, ο γαμπρός έφτασε (κδ:27,39,50). Δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για τις μωρές παρθένες να αγοράσουν λάδι. Οι φρόνιμες παρθένες μπήκαν στη γαμήλια γιορτή, και κάποιος «έκλεισε ... την πόρτα» της αίθουσας της δεξίωσης (εδ.34-40).

Δεν υπήρχε άλλη ευκαιρία για τις μωρές να μπουν μέσα. Οι αξιολύπητες κραυγές τους δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα (ζ:21-23, κγ:37).

Η άρνηση του γαμπρού να τις δεχτεί δεν ήταν αποτέλεσμα άσπλαχνης απόρριψης παρά την επιθυμία τους να εισέλθουν στην γιορτή. Αντίθετα, αρνήθηκε να τις δεχτεί επειδή δεν είχαν προετοιμαστεί επαρκώς.

Η κλειστή πόρτα, για όσους ήταν έτοιμοι σήμαινε ασφάλεια και ανείπωτη ευδαιμονία, ενώ για τους άλλους σήμαινε εξορία και ανείπωτη κατήφεια.

Αυτά τα εδάφια εικονίζουν την κρίση των Εβραίων που θα συμβεί στο τέλος της Θλίψης, πριν από την εγκαθίδρυση της Μεσσιανικής Βασιλείας.

Εκείνοι που περίμεναν τον ερχομό Του και προετοιμάστηκαν γι' αυτό πιστεύοντας σ’ Εκείνον θα εισέλθουν στην Βασιλεία, αλλά εκείνοι που περίμεναν τον ερχομό Του αλλά δεν προετοιμάστηκαν μη πιστεύοντας σ’ Εκείνον, δεν θα μπουν.

Πιστεύω, ότι οι φρόνιμες και οι μωρές παρθένες και οι δύο αντιπροσωπεύουν Εβραίους πιστούς στη θλίψη, αλλά η διαφορά μεταξύ τους είναι η πνευματική τους δύναμη.

 

Ματθ.κε:13 Αγρυπνείτε λοιπόν, διότι δεν εξεύρετε την ημέραν ουδέ την ώραν, καθ' ην ο Υιός του ανθρώπου έρχεται.

Αυτό είναι το μάθημα που οι μαθητές έπρεπε να μάθουν από αυτή την παραβολή.

Οι μαθητές πρέπει να προετοιμαστούν για την εμφάνιση του Μεσσία, καθώς και να περιμένουν αυτό το γεγονός.

Ο Ιησούς δεν ζητούσε αγρύπνια σε αυτή την παραβολή, να παραμείνεις ξύπνιος όταν κοιμούνται οι άλλοι, όσο σημαντικό κι αν είναι αυτό.

Ζητούσε προετοιμασία. Η προετοιμασία περιλαμβάνει την εμπιστοσύνη στον Ιησού σαν Μεσσία. Πολλοί Εβραίοι, στην εποχή του Ιησού, περίμεναν την εμφάνιση του Μεσσία και την έναρξη της Βασιλείας. Ωστόσο, δεν προετοιμάστηκαν, παρόλο που ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, ο Ιησούς και οι μαθητές του Ιησού τους προέτρεψαν να το κάνουν. Εκείνοι που το έκαναν, έγιναν οι πιστοί μαθητές του Ιησού.

Για άλλη μια φορά, οι ίδιοι δύο τύποι Εβραίων θα υπάρχουν κατά τη διάρκεια της Θλίψης, πριν ο Μεσσίας εμφανιστεί για δεύτερη φορά.

Φρόνιμος μαθητής είναι αυτός που κάνει την απαραίτητη προετοιμασία με εμπιστοσύνη στον Ιησού.

Αν επανεξετάσουμε με αντίστροφη σειρά τις τρεις παραβολές που έχουμε εξετάσει μέχρι στιγμής [κδ:43-44, κδ:45-51 και κε:1-13], ελπίζω ότι θα συμφωνήσετε ότι αυτό που έχουμε δει είναι παραδείγματα της επιστροφής του Χριστού αργότερα από το αναμενόμενο, της επιστροφής του Χριστού νωρίτερα από το αναμενόμενο, και η επιστροφή του Χριστού να έρχεται απλά σε μια απροσδόκητη στιγμή.

Νομίζω ότι καλύπτει όλες τις λογικές δυνατότητες και θα πρέπει να βάλει ένα τέλος στις χριστιανικές εικασίες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα του τέλους μια για πάντα.

 

Η παραβολή των ταλάντων κε:14-30

Η άλλη σημαντική αρετή που θα κάνει έναν υπηρέτη μακάριο, όταν επιστρέψει ο Ιησούς, εκτός από την σύνεση, είναι η πίστη (κδ:45-46). Αυτή η παραβολή εξηγεί τι ο Ιησούς θεωρεί πιστότητα. Ουσιαστικά είναι η χρήση αυτών που ο Θεός έχει εμπιστευτεί σε κάποιον, για να προωθήσει τα συμφέροντά Του στον κόσμο. Είναι η πραγματοποίηση πνευματικού κέρδους από αυτά που ο Θεός έχει δώσει σε κάθε μαθητή (Ιάκ.β:14-26). 

Η παραβολή των δέκα παρθένων μιλά για προετοιμασία και σωτηρία, αλλά αυτή τονίζει την σημασία των ανταμοιβών και της κρίσης. Η πρώτη ασχολείται με την αναμονή για τον Κύριο, αυτή με την εργασία για τον Κύριο.

Ματθ.κε:14 Διότι θέλει ελθεί ως άνθρωπος, όστις αποδημών εκάλεσε τους δούλους αυτού και παρέδωκεν εις αυτούς τα υπάρχοντα αυτού,

Έτσι, το θέμα της παραβολής των 10 παρθένων και της παραβολής των ταλάντων, είναι το ίδιο. Η διαφορά είναι που δίδεται η έμφαση. 

Η έμφαση της πρώτης είναι η σημασία της πνευματικής προετοιμασίας, ενώ η έμφαση της δεύτερης είναι η σημασία της πνευματικής υπηρεσίας. 

Η δεύτερη παραβολή ασχολείται με την περίοδο αναμονής, κάτι που η πρώτη παραβολή αναφέρεται φευγαλέα. 

Και οι δύο παραβολές ασχολούνται κυρίως με την κρίση των Εβραίων στο τέλος της Θλίψης, αν και οι δύο ισχύουν για τους Χριστιανούς σήμερα, όπως και ολόκληρη η επί του όρους ομιλία.

Μερικοί δούλοι στον αρχαίο βιβλικό κόσμο, απολάμβαναν σημαντικές ευθύνες και εξουσίες. Στην παραβολή, ο άνθρωπος που έκανε το ταξίδι παρέδωσε τα χρήματά του σε τρεις δούλους του. Κατάλαβαν ότι θα μπορούσαν να μοιραστούν τα κέρδη εάν διαχειριζόταν καλά αυτό που τους είχε δοθεί.

ΤΕΛΟΣ