Γιάννης
Σαρακατσάνης
Βιβλική πρακτική
ή σύγχρονος συμβολισμός;
Τα τελευταία
χρόνια εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε ορισμένες εκκλησίες η χρήση σημαιών,
πανιών και χορευτικών κινήσεων ως μέσο λατρείας.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι πρόκειται για βιβλική πρακτική, ενώ άλλοι θεωρούν ότι είναι ανθρώπινη προσθήκη χωρίς αποστολικό θεμέλιο.
Το ερώτημα
όμως δεν είναι αν οι σημαίες αναφέρονται στην Αγία Γραφή. Αναφέρονται πολλές
φορές.
Το πραγματικό
ερώτημα είναι:
Ποια είναι η
χρήση τους μέσα στη Γραφή και υπάρχει εντολή ή παράδειγμα για τη χρήση τους στη
λατρεία της Εκκλησίας του Χριστού;
Ας εξετάσουμε
προσεκτικά τα δεδομένα.
Τι σημαίνει η
λέξη «σημαία» στη Γραφή;
Στην Παλαιά
Διαθήκη συναντούμε κυρίως την εβραϊκή λέξη:
נֵס (νες). που
σημαίνει:
•
λάβαρο
•
στρατιωτική σημαία
•
σημείο συγκέντρωσης
•
σημείο αναγνώρισης
•
υψωμένο σημείο ορατό από μακριά
Δεν περιγράφει
μουσικό όργανο λατρείας ούτε τελετουργικό αντικείμενο λατρείας.
Οι σημαίες στο
στρατόπεδο του Ισραήλ
Αριθ.β:2 «Οι υιοί
Ισραήλ θέλουσι στρατοπεδεύει έκαστος πλησίον της σημαίας αυτού, μετά των
σημείων των πατριαρχικών αυτών οίκων»
Οι σημαίες
χρησιμοποιούνταν:
•
για διάταξη του στρατοπέδου
•
για αναγνώριση των φυλών
•
για συγκέντρωση του λαού
Δεν
χρησιμοποιούνταν στη λατρεία.
Οι σημαίες
στον πόλεμο
Ης.ε:26 «Και θέλει
υψώσει σημαίαν εις έθνος μακρόθεν»
Ιερ.δ:21 «Έως πότε
θέλω βλέπει σημαίαν και ακούει τον ήχον της σάλπιγγος;»
Η σημαία
λειτουργεί ως:
•
πολεμικό σήμα
•
κάλεσμα στρατευμάτων
•
σημείο μάχης
Όχι ως μέσο
λατρείας.
Ο Κύριος είναι
η σημαία μας
Έξοδ.ιζ:15 «Και
ωκοδόμησεν ο Μωυσής θυσιαστήριον και εκάλεσε το όνομα αυτού Ιεχωβά-Νισσί»
Το «Νισσί»
σημαίνει: «Ο Κύριος είναι η σημαία μου»
Εδώ η σημαία
είναι συμβολική. Ο Θεός είναι το σημείο συσπείρωσης του λαού Του.
Δεν πρόκειται
για κυριολεκτική υφασμάτινη σημαία.
Η σημαία στις
μεσσιανικές προφητείες
Ης.ια:10 «Και εν
εκείνη τη ημέρα η ρίζα του Ιεσσαί θέλει είσθαι ως σημαία των λαών»
Η σημαία εδώ
είναι ο ίδιος ο Μεσσίας.
Ο Χριστός
γίνεται το σημείο στο οποίο θα συγκεντρωθούν όλα τα έθνη.
Πρόκειται για
καθαρά προφητική και συμβολική γλώσσα.
Υπάρχει χρήση
σημαιών στον Ναό;
Όχι. Αν
διαβάσουμε προσεκτικά:
•
την κατασκευή της Σκηνής
•
την κατασκευή του Ναού
•
τη λατρεία των Λευιτών
δεν θα βρούμε
καμία εντολή για χρήση σημαιών ως στοιχείο λατρείας.
Ο Θεός έδωσε
εξαιρετικά λεπτομερείς οδηγίες για:
•
θυσίες
•
θυμίαμα
•
σκεύη
•
άρτους
•
λυχνίες
•
ιερατεία
αλλά καμία
οδηγία για λατρευτικές σημαίες.
Ο χορός του
Δαβίδ αποδεικνύει τις σημαίες;
Πολλοί
επικαλούνται τον Δαβίδ:
Β΄ Σαμ.ς:14 «Και ο
Δαβίδ εχόρευεν ενώπιον του Κυρίου»
Όμως:
1.
Δεν αναφέρονται σημαίες.
2.
Δεν πρόκειται για τακτική εκκλησιαστική
λατρεία.
3.
Πρόκειται για μοναδικό ιστορικό γεγονός κατά τη
μεταφορά της κιβωτού.
Δεν μπορεί να
χρησιμοποιηθεί ως βάση για μόνιμη πρακτική της Εκκλησίας.
Τι συμβαίνει
στην Καινή Διαθήκη;
Εδώ βρίσκεται
το σημαντικότερο σημείο.
Μετά την
Πεντηκοστή έχουμε πολλές περιγραφές συναθροίσεων:
•
Πράξεις
•
Ρωμαίους
•
Κορινθίους
•
Εφεσίους
•
Ποιμαντικές επιστολές
Τι βλέπουμε;
Πράξ.β:42 «Και
ενέμενον εις την διδαχήν των αποστόλων και εις την κοινωνίαν και εις την κλάσιν
του άρτου και εις τας προσευχάς»
Βλέπουμε:
•
διδασκαλία
•
κοινωνία
•
κλάση άρτου
•
προσευχή
Όχι σημαίες.
Εφες.ε:19 «Λαλούντες
μεταξύ σας με ψαλμούς και ύμνους και ωδάς πνευματικάς»
Βλέπουμε:
•
ψαλμούς
•
ύμνους
•
πνευματικές ωδές
Όχι σημαίες.
Α΄ Κορ.ιδ:26 «Τι πρέπει
λοιπόν, αδελφοί; Όταν συνέρχησθε, έκαστος υμών ψαλμόν έχει, διδαχήν έχει,
γλώσσαν έχει, αποκάλυψιν έχει, ερμηνείαν έχει· πάντα ας γίνωνται προς οικοδομήν»
Η αποστολική
έμφαση είναι:
•
οικοδομή
•
κατανόηση
•
τάξη
•
διδασκαλία
Όχι συμβολικές
κινήσεις.
Γιατί
εμφανίζονται σήμερα;
Συνήθως οι
υποστηρικτές τους λένε ότι:
•
τα χρώματα έχουν πνευματική σημασία
•
οι κινήσεις εκφράζουν λατρεία
•
οι σημαίες δηλώνουν πνευματικό πόλεμο
•
η κίνηση συμβολίζει την παρουσία του Θεού
Όμως όλα αυτά
είναι ερμηνείες που δεν προέρχονται από κάποια σαφή διδασκαλία της Καινής
Διαθήκης.
Η Γραφή δεν
αποδίδει τέτοιους συμβολισμούς στα χρώματα των σημαιών ούτε διδάσκει
αντίστοιχες πρακτικές για την Εκκλησία.
Το βασικό
βιβλικό ερώτημα
Όταν
εξετάζουμε οποιαδήποτε πρακτική πρέπει να ρωτούμε:
•
Διδάχθηκε από τον Χριστό;
•
Διδάχθηκε από τους Αποστόλους;
•
Ασκήθηκε από τις εκκλησίες της Καινής Διαθήκης;
Για τις
σημαίες στη λατρεία δεν βρίσκουμε θετική απάντηση σε κανένα από τα τρία
ερωτήματα.
Συμπέρασμα
Οι σημαίες
υπάρχουν στη Γραφή.
Όμως
χρησιμοποιούνται ως:
•
στρατιωτικά λάβαρα,
•
σημεία συγκέντρωσης,
•
εθνικά σύμβολα,
•
προφητικές εικόνες του Μεσσία.
Δεν βρίσκουμε
ούτε μία εντολή ούτε ένα αποστολικό παράδειγμα που να παρουσιάζει τις σημαίες
ως μέσο λατρείας της Εκκλησίας.
Η λατρεία της
Καινής Διαθήκης επικεντρώνεται:
•
στον Χριστό,
•
στον λόγο του Θεού,
•
στην προσευχή,
•
στους ύμνους,
•
στο Κυριακό Δείπνο,
•
και στην οικοδομή των πιστών.
Γι' αυτό, αν
κάποιος χρησιμοποιεί σημαίες ως προσωπική καλλιτεχνική έκφραση, αυτό είναι ένα
θέμα.
Αν όμως
παρουσιάζονται ως βιβλικά καθιερωμένο στοιχείο της χριστιανικής λατρείας, τότε
χρειάζεται να ζητήσουμε το ερώτημα που πάντοτε θέτουμε: «Πού το διδάσκει η
Καινή Διαθήκη;»
Διότι η
Εκκλησία του Χριστού καλείται να μένει:
Πράξ.β:42 Και
ενέμενον εν τη διδαχή των αποστόλων και εν τη κοινωνία και εν τη κλάσει του
άρτου και εν ταις προσευχαίς.
Τι μας λέει
λοιπόν η Γραφή; εις την διδαχήν των αποστόλων»
«Τι παρέλαβαν
οι απόστολοι από τον Κύριο και τι παρέδωσαν στις εκκλησίες;»
Ο Παύλος
γράφει:
Φιλ.δ:9 «εκείνα τα
οποία και εμάθετε και παρελάβετε και ηκούσατε και είδετε εν εμοί, ταύτα
πράττετε και ο Θεός της ειρήνης θέλει είσθαι μεθ' υμών..»
Β΄ Θες.β:15 Λοιπόν,
αδελφοί, μένετε σταθεροί και κρατείτε τας παραδόσεις, τας οποίας εδιδάχθητε
είτε διά λόγου είτε δι' επιστολής ημών.
Οι παραδόσεις
αυτές δεν είναι ανθρώπινα έθιμα, αλλά η αποστολική διδασκαλία που παραδόθηκε
στην Εκκλησία.
Γι' αυτό, όταν
εξετάζουμε σημαίες, χορούς, ειδικές στολές, θεατρικά δρώμενα ή οτιδήποτε άλλο
εισάγεται στη λατρεία, η ερώτηση παραμένει η ίδια:
Υπάρχει στην
αποστολική διδασκαλία; Αν ναι, το δεχόμαστε.
Αν όχι, είμαστε προσεκτικοί ώστε να μη συγχέουμε την προσωπική έκφραση με τη λατρεία που παρέδωσε ο Χριστός στην Εκκλησία Του.
